Door Henk Schutten
Het nieuwe pensioenakkoord wordt een juridisch mijnenveld. Advocaten draaien zich al warm. 'Gepensioneerden hebben een ijzersterke zaak.'
De leden van de Nederlandse Vereniging van Organisaties van Gepensioneerden (NVOG) hebben al een bedelbrief ontvangen om een bijdrage te storten, waarmee procedures tegen het nieuwe pensioenakkoord kunnen worden betaald. Op dit moment bestaat de oorlogskas uit enkele tienduizenden euro's. Dat is lang niet genoeg, want het zal een langdurig juridisch gevecht worden, voorspelt NVOG-voorzitter Martin van Rooijen.
Zijn organisatie, die zo'n twee miljoen gepensioneerden vertegenwoordigt, richtte onlangs de Stichting Pensioenfatsoen op, die strijd gaat voeren tegen de aangekondigde pensioenhervormingen.
Van Rooijen noemt het onbegrijpelijk dat 'een klein groepje mensen' zulke ingrijpende plannen denkt te kunnen doordrukken, zonder de huidige gepensioneerden daarin te kennen.
,,In achterkamertjes is een pensioenakkoord in elkaar gesleuteld, dat ingrijpt in de inkomens van bijna alle Nederlanders. Dat 2,5 miljoen gepensioneerden daarbij bewust buitenspel worden gehouden, zal op een rechter veel indruk maken'', denkt Van Rooijen.
Erik Lutjens, hoogleraar pensioenrecht aan de Vrije Universiteit, betwijfelt dat. ,,Dan hadden die gepensioneerden maar lid moeten worden van een vakbond. Die behartigt hun belangen'', zegt hij.
Het pensioenakkoord dat er nu ligt, is volgens Lutjens nog betrekkelijk vaag. Rechtszaken in dit stadium hebben daarom nog weinig zin. ,,Maar dat gaat veranderen als de plannen in cao-onderhandelingen tot uitvoer gebracht moeten gaan worden. Dan kan iedereen zijn pijlen erop gaan richten.''
Dat zou weleens een juridisch mijnenveld kunnen worden, waarschuwt Lutjens. Vooral het overhevelen van bestaande rechten naar een nieuw pensioenstelsel kan tot een lange reeks van procedures leiden, voorspelt hij. En kansloos zijn die allerminst; in het verleden zijn al enkele malen met succes wijzigingen in pensioenvoorzieningen aangevochten.
Ook het Alternatief voor Vakbond (AVV), een organisatie die vooral voor de pensioenrechten van jongeren opkomt, overweegt een gang naar de rechter. Het nieuwe akkoord leidt tot onevenwichtige belangenbehartiging, stelt AVV-voorzitter Martin Pikaart. ,,Pensioenfondsen zullen vanwege dit pensioenakkoord meer gaan uitkeren, waardoor de kas sneller leeg raakt en jongere generaties straks met lege handen staan'', aldus Pikaart.
Makkelijk zal een rechtsgang niet worden, weet hij. Eerder stapte het AVV tevergeefs naar de rechter toen bij het ambtenarenpensioenfonds ABP de regelingen voor vervroegde uittreding (VUT) versoberd moesten worden. Bovendien hebben de huidige gepensioneerden, vertegenwoordigd door de NVOG, 'een ijzersterke zaak', zegt Pikaart.
,,De garantie dat zij een welvaartsvast pensioen zouden krijgen, staat zwart op wit.''
De NVOG heeft de advocaat Jurjen Lemstra - die naam maakte met massaclaims tegen bedrijven als Dexia, Ahold, Aegon, World Online, Shell en Unilever - in de arm genomen om het pensioenakkoord 'desnoods tot aan de hoogste instantie' aan te vechten.
Pensioenrechten zijn eigendomsrechten, stelt Lemstra. Pas in zeer uitzonderlijke omstandigheden, zoals die zijn vastgelegd in de huidige Pensioenwet, mag dat recht worden aangetast.
Hoogleraar Lutjens is het daarmee eens. ,,De pensioenen van degenen die al met pensioen zijn kunnen helemaal niet alsnog afhankelijk worden gemaakt van ontwikkelingen op de beurs. Het zijn volgens de Pensioenwet vaststaande uitkeringen, die niet meer gewijzigd mogen worden.''
Laatste reacties