De FNV blijft zoeken naar een exit in de pensioencrisis, waarin de grootste vakvereniging sinds maart is verwikkeld. We móeten er uit komen, liet Agnes Jongerius weten, nadat de FNV er op maandag 9 mei opnieuw niet in was geslaagd de diepe interne verdeeldheid over de pensioenhervorming weg te nemen.
Een compromis moet twee kampen tevreden stellen: FNV Bondgenoten en delen van andere bonden die pensioen vooral definiëren in termen van zekerheid, en de rest van FNV, inclusief de vakcentrale, die met pensioen wat meer risico durven te lopen in ruil voor hogere uitkomsten.
De vakvereniging loopt echter nog altijd de kans te scheuren over de pensioenkwestie die al weken voor spanningen zorgt, waarbij Bondgenoten-kaderleden al om het aftreden van Jongerius roepen.
Een bijna elf uur durende marathonvergadering van de federatieraad werd even na middernacht afgebroken. De vakcentrale en de negentien aangesloten vakbonden hervatten het slepende overleg in een later stadium.
Mogelijkerwijs moet de FNV de keuze voor nieuwe, hervormde pensioencontracten over laten aan de sectoren en de bedrijfstakken. Er zou dan geen centraal kader voor een algemene pensioenhervorming komen, en de vraag is dan ook of er een centraal akkoord met de andere sociale partners mogelijk is. Maar met zo'n compromis zouden de negentien FNV-bonden en de vakcentrale voorkomen dat de FNV op korte termijn uiteenspat over de pensioenkwestie.
De grootste bond, FNV Bondgenoten, had voorafgaand aan het beraad duidelijk gemaakt zijn eigen gang te zullen gaan met een zelfgekozen pensioenplan. Daarmee werden de vakcentrale en de andere bonden onder zeer zware druk gezet om het alternatief los te laten, dat al door de vakcentrale was omarmd.
Door de sectoren zelf te laten bepalen hoe pensioenregelingen moeten worden aangepast, kunnen ze kiezen voor veel of weinig zekerheid voor de deelnemers. Bondgenoten wil pensioenregelingen met relatief veel zekerheid, maar andere FNV-bonden en de vakcentrale vinden de prijs - minder indexatiemogelijkheden - daarvan te hoog.
Deze FNV-inzet zal wellicht leiden tot zeer verschillende regelingen, en naar verwachting meer conflicten tussen vakbonden en werkgevers bij het vaststellen van pensioen-cao's. Ook moet de komende tijd duidelijk worden hoe lang Agnes Jongerius de FNV nog kan leiden, nu ze zo is uitgedaagd door met name FNV Bondgenoten, dat goed is voor een derde van de FNV-achterban.
Voorzitter Henk van der Kolk van Bondgenoten kondigde aan zijn leden in zeker honderd grote bedrijven te mobiliseren voor zijn pensioeninzet. Hij wil de werkgevers dwingen 'kleur te bekennen', en ze laten verklaren dat ze ook in de toekomst het risico willen delen met de werknemers. Ook wil hij zich sterk maken in de richting van het kabinet.
FNV Bondgenoten houdt hoe dan ook vast aan een systeem dat meer zekerheden biedt dan het alternatief waar de vakcentrale van FNV zich al achter had geschaard. Volgens Willem Noordman, die bij Bondgenoten verantwoordelijk is voor het pensioendossier, moeten mensen een zekere mate van duidelijkheid hebben over hun pensioenuitkomst, naarmate ze dichterbij hun pensioen zitten.
,,De leden vinden de mogelijkheid van een korting op pensioen een groter knelpunt dan het schrappen van indexatie.''
Volgens Noordman accepteert de achterban dat de waardevastheid van pensioen wat achterblijft, als prijs voor meer ingebouwde zekerheden. Hij benadrukt dat de werkgevers minder mogelijkheden zullen hebben om te bezuinigen op pensioen, als de regeling bepaalde zekerheden biedt.
,,Die zekerheid kost premie, en als je de zekerheid weghaalt wordt de regeling goedkoper. Zie dat maar eens te repareren aan de cao-tafel als blijkt dat de pensioenuitkomst jarenlang tegenvalt.''
